Balkon Bahçeciliği: Evde Turp Yetiştirme

ımg-20161204-wa0016-01.jpeg.jpegÖyleydi böyleydi derken yılın sonunu getirdik.

Geçen yıl bu zamanlar İstanbulda kış bahçemle ilgileniyordum. Aralığın yirmisine kadar aklımızda ne taşınma ne şehir değiştirme vardı. Şimdi ülkenin diğer ucundan yazıyorum size. Ne garip insan hayatı. Çat buradasın çat kapı arakasında. Bir yılda iki kez taşındık. Ama sanki hep burada yaşamışızcasına adapteyiz şuan. Çok şükür.

Yıl biterken yeniden bahara hazırlanma zamanlarımız geliyor yavaş yavaş. Geçen gün paylaştığım turp yazısından sonra bakımıyla ilgili sorular alınca sonraki balkon bahçesi yazısı o olsun, turplarımın bana fısıldadıklarını ben de haber bekleyen güzel yüreklere fısıldayayım diye niyet ettim. Turp çok kıymetli özellikle A vitamini, çeşitli B vitaminleri ve mineraller açısından zengin olması sindirimi bağışıklığı desteklemesi onu vazgeçilmez kılıyor. Üstelik yetiştirmesi kolay bir bir sebze. Saksıda veya küçük toprak alanlarda eziyetsizce yetiştirebilirsiniz. Özellikle çocuklarla birlikte bunu bir eğlenerek öğrenmeli keşif seansına dönüştürebilirsiniz.

Balkon bahçeciliği yazılarımın diğerlerinde bahsettiğim gibi önceden hazırlık önemli. Alanı ekeceğimiz sebzeyi toprağı ışığı tanımak bize avantaj kazandıracak. Dolayısıyla biraz detaylı yazmak istiyorum. Umarım sıkılmazsınız.

Öncelikle turp bitkisinin genel özelliklerinden bahsetmemiz yerinde olacak.

ımg-20161204-wa0018-01.jpeg.jpegTurp serin iklim bitkisi, gelişip kök sarması için serinliğe ihtiyacı var. Ama çok sıcakta da sürekli yaprak büyütüp kök geliştiremiyor. Ve soğuğu da sevmiyor. İlk bahar ve sonbahar gelişimi için ideal olan zamanlar. Ülkemizin genelinde şubat-ekim ayları arası tohumla yetiştirilir diye geçiyor literatürde. Bölgelere göre değişiklikler elbet oluyor. Bu yazı ile biz şubat ortasına hazırlanıyor olacağız.

Turp diğer kök saran yeraltındaki kısmı yenen yumru bitkileri gibi yumuşak ve geçirgen bir toprak istiyor. Suyu seviyor toprağında nem istiyor ama boğulmaması gerekiyor. Güneşi seviyor ama yanmak hoşuna gitmiyor bir kaç saattam güneşlenebildiği yarı gölge bir nokta hoşuna gidecektir.

Evde saksıda turp yetiştireceksek ihtiyacımız olacak olanlar:

-Orta derinlikte büyük bir saksı (uzun dikdörtgen saksıları veya yuvarlak geniş ağızlı saksıları tercih edebilirsiniz. önemli olan yeterli derinlik yaklaşık 1-1,5 karış ve her turp başına yeterli alan düşmesi. alan turptan turpa değişiyor aşağıda değineceğim)

-Yumuşak ve besin ögelerince zengin bir toprak. torf vs kullanabilirsiniz. kompost yapıyorsanız ondan değilse bir miktar iyi yanmış gübre ekleyerek zenginleştirebilirsiniz.

-tohumlar

Ekimden önce malzemeleri hazırlarken eğer evdeki-eldeki malzemeleri kullanacaksanız tohumlar konusunda hassas davranın. En azından elinizdeki tür büyük köklü mü küçük köklü mü bildiğinizden emin olun. Elinizde tohum yoksa ve temin edecekseniz başlangıç için fındık turp tohumu temin etmenizi önerebilirim. Hem hasata gelme zamanı daha kısa hem de daha az alan istediğinden kök sayınız artacaktır.

1-Saksınızı hazırlarken toprağınızda topak kalmadığına emin olun.

2-Toprağınızı nemlendirin.

3-Turpları sıra halinde ekmek size hem gözlem aşamasında hem de yetiştirmede kolaylık sağlayacaktır. Eğer uzun dikdörtgen saksılardan kullanıyorsanız iki kıyıya uzunlamasına birer sıra açabilirsiniz.

4-Açtığınız sıralara*fındık turp için* yaklaşık 4parmakta bir tohum ocağı açabilirsiniz. (daha büyük turplar için daha büyük alan gerek. yaklaşık turp çapınıza göre hesap yapıp iki gelişmiş kökün birbirine temas etmeyeceği alanı hesaplayabilirsiniz) Ocaklarınızın 1 cm kadar derin olması kafi.

5-Açtığınız her ocağa bir tohum bırakın. Üzerini toprakla örtün.  Toprak yüzeyinde bile çimlenebilir zamanı gelen tohum ama açıktaki tohum kuş karınca vs nin hedefi olacaktır.

6-Saksınızı çimlenme gerçekleşmeden önce tam gün ışığı alan bir yere yerleştirmeyi unutmayın. Çıkan tohumlar ışığa erişmek için çabalar. Eğer ışık bulamazlarsa cılız ve uzun boyunlu filizleriniz olacaktır bu da fidelerin sağlık kalitesini düşürebilir.

7-Filizlenmeler tamamlandığında saksıyı daimi kalacağı yere yerleştirin. İlk yapraklar kalbi andıran geçici olanlar. Onlardan sonra ilk gerçek yapraklar çıkacak.

ımg-20160914-wa0014-01.jpeg.jpeg

8-Toprak kurudukça nemlendirecek kadar sulayın. Saksı drenajının iyi olduğunu arada kontrol edin. Kökleri biriken su boğmasın.

9-Yukarıda bahsettiğim aralıklarla ekmeye dikkat ettiğinizde hızlıca büyüyen ve kök sarmaya başlayan turplarınız olacaktır. Ne kadar sık ekerseniz o kadar sağlıksız kök ve yapraklar oluşur. Mesafenin korunduğundan emin olun. Zaten o mesafeyle bile yapraklar geliştikçe nasıl ormana dönüştüğüne hayret edeceksiniz. Aşağıdaki benim turp ormanımın bi köşesi. İlaçlama, yabani ot mücadelesi, kazma, çapalama vs hiç bir şey yok, kendi kendini idare edip gidiyor gördüğünüz gibi, oldukça vahşi.

ımg-20161127-wa0014-01.jpeg.jpeg

10-Eğer fazla sık olduğunu hissederseniz seyreltme yapabilirsiniz. Turp kazık köklü olduğu için topraktan sökülmüyor, ekildiği yerde büyüyor. Şaşırtma yapılmıyor.

11-Yaprakla büyümeye başladığında diplerini kontrol edin. turplarınızın hasata geldiğini böyle anlayacaksınız. turp ilginç sevimlilikte bir sebze ve hasat zamanı geldiğinde kökü kendini aşağıdaki gibi yavaş yavaş dışarıya itiyor.

ımg-20161127-wa0017-02.jpeg.jpeg

Kök toprak yüzeyine çıkmaya başladığında artık beni hasat edebilirsin demek istiyor. Fındık turp yaklaşık 1- 1,5 ayda bu noktaya geliyor.

12-1 hafta aralıklarla bir kaç turp saksısı hazırlarsanız hasat devamlılığı sağlamış olursunuz. Ben üç döngüyle hasat devamlılığı sağlayıp aynı süreci tekrarlayıp ay boyunca hiç filizlenen turpsuz kalmıyorum.

13-turplarınızı hasata başladığınızda sadece kökleri değil yaprakları ve sapları da yemeklerinizde salatalarınızda kullanabilirsiniz. Böylelikle hem kendi yetiştirdiğinizle sofranıza getirdiğiniz öğün artacak hem de her şeyiyle turplarınızı değerlendirmiş olacaksınız.ımg-20161204-wa0013-01.jpeg.jpeg

Ben turp saplarıyla pilav, yapraklarıyla yemek, kavurma, kahvaltılık omlet vs pek çok şey yapıyorum ve muazzam oluyorlar.

14-Eğer yaprak ve sap kullanımını severseniz şu ip ucunu kullanabilirsiniz: ben turp yatağımın bir ucuna sıkça olup kök sarmayacak şekilde turp filizlendiriyorum. Kök beklemediğim için tazece ve hızlıca yetişip hasata geliyorlar. O büyüyenleri de sadece yaprak ve sapları için kullanıyorum.

ımg-20161127-wa0016-01.jpeg.jpeg

Eğer evde saksıda değil de minik bahçenizde kendi sebzenizi yetiştirirken uygulayacaksanız hazırladığınız yumuşak ve nemli toprağa 4. maddeden itibaren rahatlıkla uygulayabilirsiniz. Umarım yazıdan ve uygulamadan memnun kalırsınız.

Diğer balkon bahçeciliği yazıları

Balkon Bahçeciliğine Giriş

Balkon Bahçeciliğii: Kendine Canlı Salata Kasesi Oluştur

Balkon Bahçeciliği Bahara Hazırlık

Balkon Bahçeciliği: Kış Kontrolleri

ve sizi bekleyen daha pek çoğu için çekinmeyin, bloğu hunharca karıştırın lütfen.

Sevgiyle.

ımg_20161205_142206.jpg.jpeg

Reklamlar