Balkon Bahceciligi: Salatalık Bakımı, Evde Nasıl Yetistirilir?

Yıllar yılları kovalıyor. Doga stajım devam ediyor.

Artık alaylı bahcıvan oldum gitti desem olur bence:) domatesce, salataca falan biliyorum gibi. Yabancı otlarla da aramı duzelttim derdimi anlatacak kadar onlarla da konusabiliyırum. Gittigim kırda bayırda ac kalmam ne mumkun, kucak dolusu otla donuyorum.

‘gitcem buralardan, keci cobanı olucam, kariyerimin zirvesi icin planım bu’ 7 yıl gecmis. Bunu ilk soyledigimde hala kurumsal bir firmada kariyer sahibiydim ve bu cumleyi tesbih yapmıs cekiyordum. Buldugum her fırsatta sosyal medyada yazdım, toplantılarda soyledim, 40 kere soyleyince olurmus ya 40bin kere soyledim. Mottom oldu, ozdeslesti bi ara benimle. Hatta sonra baskalarından duymaya baslamıslar yıllar icinde, arkadaslar “ulkeyi cehalete suruklicen yiter gari herkes keci cobanımı ossun” diye dalga gecmeye bile baslamıstı. Soner artık neredeyse terasa keci alacaktı bıkmıstı istanbul daglarında benimle keci kovalamaktan… ki… Gittim oralardan sukur, coban da oldum, simdilik kendi cucuklerimi ve yesil cocukları guduyorum 🙂 Keciler hala gonul tesbihim. (Arada yine soyluyorum ki 41bin olsun garanti olsun, okuyan amin desinツ) Bir kac adım daha yaklastım hissediyorum. Bosuna ogrenmiyoruz bu dilleri, kariyer kolay yapılmıyor (nıhahaha)

Gectigimiz yıl balkonda/terasta yetistirdigimiz 40ı askın cesit ile kendi rekorumuzu kırmıs sevinmistik. Sezonu kapatırken de her eve bir bostan diyerek balkon bahceciligi yazı serisine baslamıstım.

Sezon basında yetistirme/bakım yazıları sözü verdim kardes bostanların sahibi guzel kadınlara.

Salatalıklarım cicek acar acmaz bu yazıyı yazayım istedim ki gecikmesin.

İste benim bu sezon ilk salatalık ciceklerim 🙂 kim der bir zamanlar minnicik tohumdu ♡

image

Biz cukurovada olmanın avantajını yasıyoruz. Ulkenin diger yerleri icin fidenizi topraga nisan sonu mayıs bası koyabilirsiniz, gec kalmadınız, once bunu belirteyim 😉

Salatalık genelde halk arasında hakkında pek cok yanlıs bilgi dolasan bir bitki. İlk yanlıs bilgi ‘salatalık saksıda yetismez’
denedik, biliyoruz, yetisiyor 😉

Bir digeri ‘cok genis alan ister, buyumez’
Besinini suyunu eksik etmedikten sonra buyuyor. Elbette ne kadar derin ve genis o kadar iyi fakat elde ne varsa onunla bir seyler yapmak da mumkun. (Merak eden feysbuk sayfamızda teras tarla albumunde devasa salatalık agacımıza bakabilir, pet sisede yetismis 4 metreyi gecmis mayıs ortasından ekim sonuna kadar cicegi meyvesi eksik olmamıstır.)

Okuyacakların uzman tavsiyesi degil, sahsi tecrubedir. Benim topragımda, havamda boyle istermis bu cocuk bana boyle soyledi, ben de yaptım, cok guzel sonuclar aldım. Bunlar ip ucu, on sablon gibi olsun ama sen yine kendi bitkini, topragını, hava sartlarını dinle sevgili bostan kardesim.

Baslıgımıza gelecek olursak,

Salatalık ekim-bakım asamalarını (salatalıkların bana fısıldadıgı kadarıyla) kısaca soyle sıralayabiliriz.

* Mayıs basına kadar fide hazırla.

* Balkon bahceciligi yazılarımın ilkinde onemine deginmis ve mutlaka sezon arası gozlemini yap, ihmal etme demistim hatırlarsan. Gunes nereye hangi saatte dusuyor, kac saat kalıyor neresi golge? Ona gore salatalıgı yerlestirecegin yere karar ver. Salatalık sıcagı seviyor guneslenmek istiyor ama sıcakta kavrulmak isine gelmiyor 😉

* Eger mumkunse gubreledigin, kompost ekledigin nisan yagmurlarını da almıs (bunun da onemine onceki yazılarda deginmistim tekrar yazıp uzatmıyorum) yerine ve imkanına gore sectigin en buyuk boy saksıda hazır ettigin topragı, balkonda sectigin yere yerlestir.

* Toprak ulkenin genelinde mayıs ayında salatalık icin uygun hale gelmis oluyor. Hazırladıgın fideyi topraga kavustur.

* Kabının genisligine gore, kac fide alacagına sen karar ver. Genis alanda salatalık 50cm kadar bosluk istiyor ancak dar alanda, balkonda verimli kullanmak zorunda oldugumuz kısıtlı imkan soz konusu. Aradaki bosluk iki bitki blrbirine degmeden gelisebilecek kadar olsa, hava alsa kafi. Gerisi bitkiyi hissederek senin kararın. Ama ilk yetistirmense gozlemlemek icin mumkun mertebe sade kal.

* Balkon icin en uygun salatalık turu sırık denilen tırmanıcı tur. Dikey yetistigi icin cok yer kaplamıyır ve ozgurce buyuyor.

* Bitki gelismeye basladıgında sarılabilecegi bir duzenek hazır et.

* Balkonda ve tarlada yetistirmek birbirinden cok farklı. Pek cok yerde tarla-bahce icin verilmis bilgiler balkonu husrana ugratabiliyor. Balkon yetistiriciligi bambaska blr alan. Dolayısıyla internette gordugun, okudugun her seyi uygulama. Bitkini dinle. Cogu yerde salatalık 2 hasatta bir sulanır, 3gunde bir sulanır vs okursun. Onlar taban suyunu da kullanabilen hatta profesyonel sistemlerle sulanan alanlar. Saksıda bitkinin taban suyu yok. Dolayısıyla gerekirse her gun sulayacaksın. Bunu unutma. Surekli gozlemle, bugun hava sıcak degil su istemez deme fark etmedigin bir ruzgar topragı kurutup salatalıgı susuz bırakıp gider, uzulursun. Kendini de salatalıgı da uzme, her fırsatta bir ugra yanına, selam ver, op, kokla. İkinize de iyi gelir.

* Salatalık saksıda yetisirken en onemli seylerden biri su digeri besin. Eger topragı besinsiz bırakırsan gelismez. Duzenli aralıklarla topragına sıvı kompost takviyesiyle besin vermen gerekebilir.

*Sulama zamanları da onemli. İhtiyacını gozleyip ne kadar zamanda bir sulaman gerektigine karar verince bunu bir rutine cevir aynı saatte yapmaya calıs. Salatalık duzeni seviyor.

* Uclarına, attıgı kollara pek dokunma, mahremiyetini seviyır salatalık, yaprakları ciceklerini ortuyor, sırıga tırmanırken yapraklarının yonunu elle degistirme. Yapraklarını gelisiguzel cıkartmıyor, yıllardır dikkatle izleyen bir hayranı olarak soyluyorum her yapragının durdugu milimetrenin bile hesabını yapıyor. Muhtesem bir sistemi var. Dolayısıyla yapacagın oynatma, yer degistirme vs hic hosuna gitmeyebilir. Aman dikkat.

* Hasat yaklasık 1,5 ayda baslayacaktır. Salatalık hasat edildikce cicek acar. Hasatı erteleme, kıyamadım hissi gelirse kenara bırak, tek salatalık da olsa uzerinde onu hasat et ki ciceklenme devam etsin.

Yerini sever, besini suyu eksik olmazsa salatalık gittikce gidiyor. Bunu hesaba katmayı unutma dunyalı dostum, saksıda ne kadar buyur ki deme, 4 metreyi gecip 5e dogru giden salatalık yetistirdik, tecrubeden biliyorum. O yuzden tırmanıp gidebilecegi dikey alan bitiminde bir de aynı hattı devam ettlrebilecegin ip vs bir sey cekebilecegin bir alan olsun alternatifinde.

İlk cicekleri nisanın ilk haftasında gorduk, bir kac haftaya ilk hasatın tadına bakarız nasipse diyoruz. Heyecanlıyız. Hic bitmiyor bu heyecan.

Hemen olmadı bunlar, yıllardır emek vere vere ogrendik. Bu yazdıgım maddelerin her biri belki aylarca uzerinde calısıp gozlem yaparak eristigim sonuclar. Her bitkiye bir yıl harcadım tanıyana kadar. Bunu sunu tekrar anımsatmak icin yazıyorum ▶▶▶hemen olmayabilir. İlk zaman belki hic hasat bile yapamayabilirsin. Bunu kabul ederek basla. Eger gereken gozlemi yapar, bitkiyi ogrenirsen, o zamanlar bosa gecmemis oluyor. Bak bir de benden onde baslıyorsun calısmaya, benim yıllarımı aldı bu noktaya gelene kadar ve sana tek yazıda hap gibi sunan biri var. Olur bu is bence, bir dene◀◀◀

Gercekten kıymetli benim icin bu yazdıklarım. Dilerim senin de isine yarasınlar. Butun yavrular evlerinde yetiseni en azından tatsın, dısarıdakiyle farkını kavrasın.

Domateslerim de ciceklendi bu arada 🙂 Belki sonraki yazıda da domatesceyi niraz anlatırım, kısmet.

Okursan, uygularsan, faydalanırsan bir ses ver de orada oldugunu bileyim. İse yaradıgını hissedeyim, yazarken harcadıgım zaman bosa gitmemis diyeyim.

Sevgiyle kucaklarım dunyalı dostum.
Bereketli hasatlar olsun.

Reklamlar