Günün Okulsuz Öğretisi: Kaldera

Ailecek belgesel delisiyiz. Hani öyle anketlerde ne izlersiniz sorusuna “belgesel” cevabı veren cinsten değil bildiğin belgesel delisi! Gerçi evimiz belgesel sayılır kedi köpek bebek kuş balık domates salatalık arı çiçek böcek 🙂 Herhalde kimseyi belgesel sevdiğimize inandırmak zor olmaz 🙂

Ama öyle sadece afrikanın hayvanlar alemi değil yaşamlar, tehlikeler, savaşlar, teknoloji vs getir getir getir yeter ki belgesel olsun. Evde televizyon olmayınca böyle bir noktaya gelmek zor değil, atın televizyonları deneyin 😉

Bugün yine değişik bir belgesel buldum. Daha doğrusu belgesel tadında bir yapım. Kıyameti Bekleyenler.

İşte akşama izler miyiz Sonere de göstersem mi dur azıcık bakayım falan derken biraz ucunu kaldırınca adını bile ilginç şekilde sevdiğim yellowstone parkı çalındı kulağıma (gerçi sebebi tabi ki ayı yogi olabilir, sesli yazıyorum şuan, çalakalem, ondan bu geçişler sıkılırsanız affola:))

Oradan bir kaldera yakaladım, sonra azıcık bakındım ki öğrendiklerim enfes paylaşayım dedim. Meğerse dünya yellowstone u saatli bomba bilirmiş sebebi de göbeğindeki kalderaymış.

Kaldera volkanik patlama sonucu toprağın çökmesiyle oluşmuş volkanik yerşeklidir. Bazen volkanik kraterlerle karıştırılmaktadır. Kelime, İspanyolcada ‘caldera’ ve Latincede ‘calderia’  denilen ‘pişirilmiş çömlek’ anlamına gelmektedir. Bazı metinlerde İngilizce karşılığı olarak ‘kazan’ da kullanılmaktadır.

Kaldera terim olarak Alman jeolog Leopold von Buch tarafından 1815 yılında Kanarya Adalarında bulunan Taburiente Kalderasını görmesi ve bu ismi kullanması sonucu literatüre eklenmiştir.

diyor vikipedi. İşte böyle bir şey sözcüklerle ama bir de bakın nasıl gözüküyormuş yellowstondaki

NQTQZUX3272672

Yine başka bir yerde şöyle bir anlatı var

Bu parkın 8 km altında ‘kaldera’ denilen, normal volkanlar gibi yanardağ şeklinde değil de çöküntü şeklinde bir ‘megavolkan’ bulunuyormuş. Eni 10 km, boyu 30 km olan bu kalderanın tabanında bulunan bir magma odacığında son yıllarda oluşan hareketlilik, tüm Dünya’ya büyük ölçüde zarar verebilecek bir felaket zinciri başlatabilirmiş.

Aşağıdaki resimde kesiti görülen bu volkan, en son 640.000 yıl önce patlamış. Bu süre boyunca 30 kez küçük ölçeklerde patlamaların da yaşandığı bölgede son patlama 70.000 yıl önce olmuş. Son on yılda detaylı jeolojik haritaları çıkarılan bölgedeki magmada son 3 yılda 23 cm’lik bir yükselme ve odacıkta yüksek oranda basınç oluştuğu gözlemlenmiş. Bu megavolkan, olası büyük bir patlamada Amerika’nın %70’ini haritadan silebilecek, hatta yaydığı lav ve toz bulutuyla Güneş ışınlarının Dünya’ya ulaşmasını engelleyip bizi karanlığa gömecek ‘Volkanik Kış’ adlı yeni bir buzul çağına girmemize neden olabilecek, direkt olarak yerküredeki insan, hayvan ve bitki oluşumunu etkileyip küresel bir kıtlığa sebep olabilecek güce sahipmiş.

kaldera_ 202374

 

Bahsettiğim belgeselin Kaldera kesitleri şurada… Dilerseniz göz atabilirsiniz.

Reklamlar